Geopolityczna rywalizacja i współzależności strategiczne Stanów Zjednoczonych Ameryki i Federacji Rosyjskiej na Bliskim Wschodzie
1
Ośrodek Studiów nad Zagrożeniami Bezpieczeństwa Państwa
Akademickie Centrum Analiz Strategicznych
Akademia Sztuki Wojennej
Data publikacji: 28-05-2026
Myśl Strategiczna 2025;1(1):5-22
SŁOWA KLUCZOWE
Stany Zjednoczone AmerykiRosjaBliski Wschódrywalizacja geopolitycznabezpieczeństwo energetycznepolityka zagranicznastabilność regionalna
STRESZCZENIE
Bliski Wschód od dekad jest ważnym terenem rywalizacji geopolitycznej między Stanami Zjednoczonymi Ameryki a Rosją. Wpływa na regionalną równowagę sił, bezpieczeństwo energetyczne oraz stabilność globalną. Autorka niniejszego artykułu analizuje strategiczne cele obu mocarstw z uwzględnieniem ich polityk: militarnej, dyplomatycznej i gospodarczej. Stany Zjednoczone dążą do utrzymania hegemonii poprzez sieć sojuszy i kontrolę nad głównymi szlakami transportu surowców, natomiast Rosja, mimo osłabienia swojej pozycji po upadku reżimu Baszara al-Asada, nadal utrzymuje wpływy poprzez współpracę z Iranem oraz udział w OPEC+. Autorka zwróciła również uwagę na wpływ tej rywalizacji na bezpieczeństwo Polski, zwłaszcza w kontekście energetycznym i zagrożeń hybrydowych. Analiza pokazuje, że przyszłość regionu zależy od zdolności głównych podmiotów adaptacji do nowych realiów oraz ich gotowości do współpracy w celu uniknięcia dalszej destabilizacji.
REFERENCJE (30)
1.
AlAlkim H.H., Biden’s Administration Policies towards the Middle East: Initial Appraisal and Potential Prospect, „International Journal of Social Science Studies” 2022, nr 10.
2.
Albarasneh A.S., America’s Iran Policy Pendulum from Obama and Trump to Biden (2009–2022): Between Diplomatic Engagement and Maximum Pressure, „Dirasat: Human and Social Sciences” 2024, t. 51, nr 3.
3.
Bilal H., Ali Shan Shah, Middle Eastern Energy Security: A Study of Threats and Countermeasures, „Journal of Development and Social Sciences” 2024, t. 5, nr 3.
4.
Blank S., Russia’s Challenges to International Security and the Western Response: Moscow’s Objectives in the Middle East, [w:] European Union Security and Defence: Policies, Operations and Transatlantic Challenges, red. G. Voskopoulos, [b.m.w.] 2021.
6.
Cohen R.S., Treyger E., Chindea I.A., Curriden Ch., Gunness K., Holynska K., Kepe M., Klein K., Rhoades A.L., Vest N., Great-Power Competition and Conflict in the 21st Century Outside the Indo-Pacific and Europe, Santa Monica 2023.
7.
Cordesman A., From competition to confrontation with China: The major shift in US policy, „Center for Strategic and International Studies” 2020, nr 3.
8.
Economou A., Bassam F., OPEC at 60: The world with and without OPEC, „OPEC Energy Review” 2021, nr 45(1).
9.
Gurganus J., Rumer E., Russia’s Global Ambitions in Perspectives, Waszyngton 2022.
10.
Hamdi W., The Abraham Accords: Reasons, Contexts, and Implications, praca magisterska, Webster University, Webster Groves 2023.
11.
Jalali A.A., The Strategic Partnership of Russia and Iran, „The US Army War College Quarterly: Parameters” 2001, t. 31, nr 4.
12.
Katz M.N., Russia in the Mediterranean and the Middle East, „IEMed Mediterranean Yearbook” 2021.
13.
Kofman M. i in., Russian military strategy: core tenets and operational concepts, Arlington 2021.
14.
Koolaee E., Bijan A., Ejazi E., The Role of Iran and Russia as Regional Powers in the Middle East (2011–2020), „Geopolitics Quarterly” 2023, t. 19, nr 4.
15.
Madani L., Reassessing Peace: The Implications of the Abraham Accords for Conflict Resolution in the Gulf Region, „Asian Journal of Middle Eastern and Islamic Studies” 2024, t. 18, nr 3.
17.
Marten K., Russia’s back in Africa: is the cold war returning?, „The Washington Quarterly” 2019, t. 42, nr 4.
18.
Marten K., Russia’s use of semi-state security forces: the case of the Wagner Group, „Post-Soviet Affairs” 2019, t. 35, nr 3.
19.
Mathew A.P., Strategic Dynamics of Energy Security and Economic Impact: Assessing the Middle East’s Role in Global Energy Markets, [b.m.r.w.].
20.
Mearsheimer J.J., Walt S.M., The case for offshore balancing, „Foreign Affairs” 2016, t. 95, nr 4.
21.
Miller B., Explaining the Changing Biden’s, [w:] The Trump and Harris Doctrines: Preservationism Versus Progressivism in the 2024 Presidential Election, red. P. Suedfeld, [b.m.w.] 2024.
22.
Mousavizadeh M.J., The New Middle East After Assad’s Fall, https://www.dailysabah.com/opi... [dostęp: 19.03.2025].
23.
Rumer E., Weiss A., Russia’s Enduring Presence in the Middle East, 1 Nov. 2024, https://viimes.org/publication... [dostęp: 15.02.2025].
24.
Rumer E., Sokolsky R., Russia in the Mediterranean: Here to stay, Waszyngton 2021.
27.
War in Ukraine: Conflict, Strategy, and the Return of a Fractured World, red. H. Brands, Baltimore 2024.
28.
Wezeman P.D., Gadon J., Wezeman S.T., Trends in International Arms Transfers 2022, SIPRI, March 2023, https://www.sipri.org/publicat... [dostęp: 19.03.2025].
29.
Yaseen M., Sadaf G., Iqra Z., US Foreign Policy: Towards Middle East (2018–2023), „International Journal of Social Sciences” 2024, t. 2, nr 2.
30.
زرسوخت، نازفرین، and قیصران، ابوالفضل, Continuity and Change in the American Foreign Policy towards the Middle East: (Trump and Biden Administrations 2018–2024), 2025, t. 10, nr 19.
Udostępnij
ARTYKUŁ POWIĄZANY
| ISSN: | 3071-9305 |
Przetwarzamy dane osobowe zbierane podczas odwiedzania serwisu. Realizacja funkcji pozyskiwania informacji o użytkownikach i ich zachowaniu odbywa się poprzez dobrowolnie wprowadzone w formularzach informacje oraz zapisywanie w urządzeniach końcowych plików cookies (tzw. ciasteczka). Dane, w tym pliki cookies, wykorzystywane są w celu realizacji usług, zapewnienia wygodnego korzystania ze strony oraz w celu monitorowania ruchu zgodnie z Polityką prywatności. Dane są także zbierane i przetwarzane przez narzędzie Google Analytics (więcej).
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
