Paradyplomacja rozumiana jako forma nawiązywania współpracy zagranicznej prowadzonej przez podmioty subregionalne, w tym re giony i samorządy lokalne, stanowi obecnie uzupełnienie oficjalnej polityki zagranicznej państw narodowych. Jednym z określeń para dyplomacji jest dyplomacja równoległa (parallel diplomacy), która doskonale oddaje rolę tej idei w relacjach między miastami oraz re gionami Unii Europejskiej, a także dynamikę współpracy transgra nicznej i lokalnych społeczności. Paradyplomacja jest szczególnie powszechna w krajach fede racyjnych Europy Zachodniej, w Ameryce Południowej, Azji oraz w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Zarówno na poziomie unij nym, jak i krajowym podjęcie działań związanych z paradyplomacją na szczeblu administracyjnym wymaga uregulowań prawnych, od właściwych przepisów ustaw po konkretne porozumienia o współ pracy. Dotyczy to również prawodawstwa polskiego. W niniejszym artykule autor, wykorzystując metodę instytucjo nalno-prawną oraz badania empiryczne, dokonał analizy podstaw prawnych paradyplomacji prowadzonej przez jednostki samorządu terytorialnego (JST) w Polsce. Oprócz oficjalnych zapisów zwraca uwagę na działania nieformalne i tymczasowość oraz efektywność zawartych porozumień.