Wojna w Gazie jako kryzys strukturalny – od destrukcji do delegitymizacji?
Więcej
Ukryj
1
Wyższa Szkoła Kształcenia Zawodowego we Wrocławiu
Data publikacji: 26-05-2026
Myśl Strategiczna 2025;4(4):4-24
STRESZCZENIE
Konflikt w Strefie Gazy w latach 2023–2025 doprowadził do bezprecedensowej destrukcji i załamania życia społecznego, które eksperci
ONZ i Banku Światowego porównują do cofnięcia regionu o blisko siedem dekad. Ponad połowa zabudowy mieszkalnej i infrastruktury krytycznej została zniszczona, a koszt odbudowy szacuje się na ponad 50 mld dolarów, z czego znaczna część musiałaby zostać
wydatkowana natychmiast, żeby przywrócić podstawowe funkcje egzystencjalne. Na poziomie militarnym Izrael realizuje strategię
okupacyjną wymagającą stałej obecności wojsk i rozbudowy zaplecza logistycznego, podczas gdy Hamas dzięki zdecentralizowanemu
dowodzeniu i rozbudowanej sieci tuneli adaptuje się do warunków wojny partyzanckiej, co sprawia, że konflikt przyjął długotrwały
i asymetryczny charakter. Jednocześnie sytuacja humanitarna osiągnęła punkt krytyczny – ponad 80% mieszkańców Gazy pozostaje
w stanie skrajnego braku bezpieczeństwa żywnościowego, a system pomocy załamał się, co dodatkowo obnażyło bezzasadność narracji o rzekomych kradzieżach żywności przez Hamas. Kryzys ma również wymiar polityczny – rosnące protesty społeczne w Izraelu
podważają strategię rządu, a doniesienia o planach przesiedleń Palestyńczyków do krajów afrykańskich budzą międzynarodowe oskarżenia o próby legitymizacji praktyk zbliżonych do czystek etnicznych. W konsekwencji Gaza jawi się nie jako konflikt doraźny, lecz jako strukturalny kryzys, którego przezwyciężenie wymaga nowej, realistycznej wizji politycznej i rozwojowej wspartej determinacją społeczności międzynarodowej
REFERENCJE (39)
3.
Annual Humanitarian Report 2025, Gaza 2025.
4.
Education under Fire: Impact of the Gaza Conflict on Students and Schools, Jerusalem 2024.
5.
Gaza Damage and Needs Assessment, Washington 2025.
8.
Gaza Strip: Acute Food Insecurity Analysis 2024–2025, Rome 2025.
10.
Hamas: Background and Issues for Congress, Washington 2021.
12.
Harris W., Faces of Lebanon: Sects, Wars, and Global Extensions, Princeton 1997.
13.
Hashim A., Insurgency and Counter-Insurgency in Iraq, Ithaca–London 2006.
14.
Health Situation Report – Gaza, Geneva 2025.
19.
Johnson D.E., Military Operations in Urban Terrain: The Evolution of MOUT Doctrine and Practice, Santa Monica 2019.
20.
Knights M., The Gaza Tunnel Network and the Evolution of Hamas’ Military Doctrine, „CTC Sentinel” 2015, nr 8.
21.
Makdisi S., The Lessons of Lebanon’s Reconstruction: Aid, Development, and International Involvement, „The Middle East Journal” 2008, nr 1.
22.
Malley R., The Middle East after Gaza: Diplomacy in an Age of Conflict, „Foreign Affairs” 2025.
24.
Milshtein M., The Gaza Strip as an Arena of Asymmetric Conflict: IDF Strategy and Hamas Adaptation, „Middle East Policy” 2024, nr 3.
26.
Occupied Palestinian Territory: Health Cluster Situation Report, Gaza 2024.
27.
Phillips C., The Battle for Syria: International Rivalry in the New Middle East, New Haven–London 2016.
28.
Reconstructing Iraq: Challenges and Lessons from Post-2003 State-Building, Brussels 2019.
30.
Report on UNCTAD assistance to the Palestinian people: Developments in the economy of the Occupied Palestinian Territory, Geneva 2023.
31.
Satellite Analysis of Destruction in Gaza, Geneva 2025.
32.
Situation Report on Civilian Casualties and Malnutrition, Gaza 2025.
34.
Syria at War: Eight Years On, Beirut 2019.
36.
The Gaza Economy Collapse: Mid-2024 Assessment, Geneva 2024.
37.
The Toll of War: The Economic and Social Consequences of the Conflict in Syria, Washington 2017.
39.
War and Development: The Gaza Regression Index, New York 2025.